Tuần : 1 - 2
Tiết : 1 - 2

TÌM HIỂU GIÁ TRỊ CỦA MỘT SỐ PHÉP TU TỪ
TRONG TÁC PHẨM VĂN CHƯƠNG
I/ Mục tiêu bài học
- HS ôn lại KN, đặc điểm cấu tạo, công dụng của một số phép tu từ thường gặp trong TPVC.
- Nhận biết được các phép tu từ trong các TP cụ thể.
II/ Tổ chức các hoạt động dạy- học
1 *Ổn định tổ chức:
2*Kiểm tra bài cũ:
3 *Dạy- học bài mới
Hoạt động của thầy - trò
Kiến thức cơ bản
bs

H: Kể tên các PT chuyển nghĩa?

H: Nhắc lại KN so sánh TT?
Cho VD

- GV cho HS phân biệt SSTT và SSTV bằng cách cho PT 2 VD cụ thể.


H: Cấu tạo của 1 phép SS gồm những yếu tố nào?
H: So sánh có t/d gì?

H: AD là gì? Cho VD



- Cho hs phân biệt ADTV và ADTT.







- Cho hs phân biệt SSTT và ADTT





H: Hãy kể tên các loại AD? Cho VD?



















H: HD là gì? Cho VD



- Cho hs phân biệt HDTV và HDTT



- Cho hs phân biệt HDTT và ADTT



H: Có những mối qh thường gặp nào trong HD? Cho VD?





















H: Nhân hoá là gì? Cho VD?


H: Có những cách nào thực hiện phép nhân hoá?








H: Hãy kể tên các phương thức tăng nghĩa?

H: ĐN là gì? Cho VD?





H: Có những loại ĐN nào?

Cho VD?








H: Nói quá là gì? Cho VD?







H: Nói giảm, nói tránh là gì? Cho VD?

H: Tương phản là gì? Cho VD?






H: Chơi chữ là gì? Cho VD?
I/ Ôn tập các phép tu từ
A. Các phương thức chuyển nghĩa
1. So sánh tu từ
* KN: So sánh là cách đối chiếu SV này với SV khác có nét tương đồng nhằm tạo ra giá trị biểu cảm
VD: Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
* Phân biệt SSTT và SSTV
SSTV
SSTT

VD: Nam cao hơn Bình.
Nhằm định giá chính xác SV
VD: Cô giáo như mẹ hiền
Nhằm tạo ra giá trị biểu cảm


*Cấu tạo: Gồm 4 yếu tố
Vế A
pdss
Từ ss
Vế B

Cổ tay em
trắng
như
ngà


*T/d: làm nổi bật SV được MT, tạo ra những YN mới cho nó.

2. Ẩn dụ tu từ
*KN: AD là cách gọi tên SV này bằng tên SV khác có nét tương đồng
VD: Thà rằng liều một thân con
Hoa dù rã cánh lá còn xanh cây
(Nguyễn Du)
* Phân biệt ADTT với ADTV
ADTV
ADTT

VD: tay bầu, đầu tầu, cánh đồng
Sự chuyển nghĩa mang tính cố định
VD: Chân mây mặt đất một màu xanh xanh
Sự chuyển nghĩa mang tính lâm thời

* Phân biệt ADTT với SSTT
SSTT
ADTT

 Bác như ánh mặt trời
Xua màn đêm giá lạnh
Ngày ngày....
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

Giống nhau: Đều là cách đối chiếu SV này với VS khác

Cả 2 đối tượng (A&B) đều xuất hiện.
Chỉ xuất hiện 1 đối tượng (B), còn 1 đối tượng ẩn giấu (A).

*Các loại ẩn dụ:
- AD hình thức:
Dưới trăng quyên đã gọi hè
Đầu tường lửa lựu lập loè đâm bông
lửa lựu = hoa lựu (cùng màu đỏ)
- AD cách thức:
Về thăm nhà Bác làng sen
Có hàng dâm bụt thắp lên lửa hồng.
thắp = nở (sự xuất hiện)
- AD phẩm chất:
Năm tao bảy tuyết anh hò hẹn
Để cả mùa xuân cũng lỡ làng.
(Nguyễn Bính)
Mùa xuân = tuổi trẻ của người con gái (đều tưoi đẹp