CÁI DŨNG CỦA THÁNH NHÂN

Trào Lộng U Mặc Là Gì?
      Một nhà văn tây phương có viết:     
"Tình yêu là một vị thần bất tử, U mặc là một lợi khí, Cười là một sự bổ ích. Không có ba cái
đo,ù không
đủ nói
đến văn hóa toàn diện" Cười
     
đùa quả là một sự bổ ích, u mặc quả là một lợi khí căng thẳng, ngột ngạt, cái khô khan của những chủ thuyết một chiều, cái máy móc của tâm hồn do văn minh cơ khí
điều khiển uốn nắn...
đang biến loài người thành những bộ máy vô hồn, không dám nói những gì mình nghĩ, không dám làm những gì mình muốn... mà chỉ thở bằng cái mũi của kẻ khác, nhìn bằng cặp mắt của kẻ khác, nghe bằng lỗ tai của kẻ khác... theo nghệ thuật tuyên truyền siêu
đẳng của văn minh cơ khí ngày nay! Một con người hoàn toàn là sản phẩm của xã hội, chưa biết sống và dám sống theo ý mình...
đó là mục tiêu chính mà u mặc nhắm vào.       Chính u mặc
đã khiến cho bà Roland, khi lên
đoạn
đầu
đài
đã "cười to" với câu nói bất hủ này: "Ôi Tự Do, người ta
đã nhân danh mi mà làm không biết bao nhiêu tội ác!"       Lâm Ngữ Đường, mà trí thức Trung Hoa tặng cho danh hiệu "u mặc
đại sư" có nói: "U mặc là một phần rất quan trọng của nhân sinh, cho nên khi mà nền văn hóa của một quốc gia
đã
đến một trình
độ khá cao rồi ắt phải có một nền văn hóa u mặc xuất hiện".       U mặc xuất hiện là
để
đặt lại mọi nghi vấn về các giá trị thông thường của xã hội mà
đời nào cũng tự do là "văn minh nhất" lịch sử! Nhà văn Georges Duhamel khuyên người Tây Phương, trong hoàn cảnh hiện thời, cần phải
đặt lại tất cả mọi giá trị của văn minh, vì chưa có xã hội nào trong văn minh lịch sử mà người trong thiên hạ
điêu linh thống khổ bằng! Ở xã hội Trung Hoa ngày xưa, thời Xuân Thu Chiến Quốc, một thời
đại
điêu linh nhất
đã phải sinh ra một ông Lão, một ông Trang,
để
đặt lại tất cả mọi giá trị của xã hội
đương thời.       Nhà văn họ Lâm cho rằng: "Tinh thần ở u mặc Trung Hoa ngày xưa cũng
đã thấy bàng bạc ngay trong kho tàng ca dao Trung Quốc. Trong Kinh Thi, Thiên Đường Phong, một tác giả vô danh, vì thấy rõ cái "trống không" của cuộc
đời hết sức vô thường của con người,
đã trào lộng hát lên:     
Ngài có xe ngựa, sao không cưỡi, không tế... Đợi lúc chết rồi, kẻ khác hưởng
đi mất thôi!
      Đó là một phần nào
đã bộc lộ cái trạng thái u mặc.       Nhưng phải
đợi
đến nhân vật chủ não là Trang Châu xuất hiện, mới có
được một thứ văn chương nghị luận ngang dọc... mở ra cho người
đời một thứ tư tưởng và văn học u mặc hẳn hòi. Trang Tử là thủy tổ của văn học Trung Hoa.       Các tung hành gia như Quỷ Cốc Tử, Thuần Vu Khôn...
điều là những nhà hùng biện trào lộng thật, nhưng vẫn chưa kịp phong thái u mặc thượng thừa của Trang Châu...       Nền văn Trung Hoa với "bách gia chư tử"
đã phát triển rất mạnh. Người ta nhận thất rõ ràng có hai luồng tư tưởng khác nhau xuất hiện: Phái cẩn nguyện (Lấy lễ, nhạc, trang nghiêm, cung kính và nghị luận tuyệt
đối một chiều làm chủ yếu), và phái siêu thoát (lấy tự do phóng túng, trào lộng u mặc, nghị luận dọc ngang làm yếu chỉ). Trong khi phái cẩn nguyện cúc cung tận tụy phó vua giúp nước, chăm chăm lấy sự "sát thân thành nhân", "lâm nguy bất cụ" làm lẽ sống, nhưng nhóm
đồ
đệ của Mặc Địch hay nhóm cân
đai áo mão
đồ
đệ của Khổng Khâu, thì phái siêu thoát lại cười vang... cho bọn khép nép chầu chực ở sân rồng còn kém xa "loài heo tế", hoặc già như nhóm
đồ
đệ của Dương Chu, nhổ một sợi lông chân mà
đổi lấy thiên hạ cũng không thèm, hoặc coi nhân nghĩa như giày dép rách, xem lễ là
đầu mối của loạn ly trộm cướp...       Phái Nho gia có thuyết tôn quân nên bị nhà cầm quyền khai thác lợi dụng, nhân
đó mà có bọn hủ nho xuất hiện,
được nhóm vua chúa nâng
đỡ
đủ mọi phương tiện.       Nhưng, dù bị
đàn hạc, bị bức bách