300 năm Hà Tiên đất Việt

Nói về Hà Tiên là phải nói về 300 năm Hà Tiên đất Việt và Hội Tao đàn Chiêu anh các lừng danh mấy trăm năm trước. Đến Hà Tiên bạn sẽ bị cuốn hút tâm hồn…
 …Nhờ có đợt đi thực tế sáng tác của Đoàn văn nghệ sĩ Huế trong tháng 8 vừa qua, tôi mới được đến Hà Tiên. Mà hầu như tất cả 20 người trong đoàn đều tới Hà Tiên lần đầu, kể cả nhà thơ Võ Quê, người rất thông thạo Nam Bộ.
Như để bù lại, đất và người Hà Tiên đã cho tôi những cảm xúc ám ảnh đến mức đi xe đường dài mà đêm về không ngủ được.
Lâu nay tôi chỉ lõm bõm biết Hà Tiên là vùng đất phên dậu phía Tây Nam Tổ quốc chịu nhiều cuộc tấn công của ngoại quốc; hay qua thơ Đông Hồ: Mỗi sầu khôn dãi cùng trời đất / Chén rượu đành khuây với nước non; hay hình bóng Phương thành trong thơ Mộng Tuyết:  Thành Phương hương điểm mối tình dài.…
Từ Cà Mau đến Hà Tiên phía Tây phải đi qua mé U Minh Thượng. Không biết trong rừng U Minh ấy gồm những cây gì, rậm rạp tới đâu, nhưng khi đoàn chúng tôi xuống xe giải lao chút đỉnh mà chân anh nào cũng dính một vài con vắt. Nghe mà nổi da gà.
Tôi nghe nhột nhột sờ chân mình phát hiện ngay một con vắt đang ngo ngoe. Nhưng khi đến nơi rồi, mới hay Hà Tiên là mảnh đất lịch sử, mảnh đất văn vật, tiên cảnh hấp dẫn lắm.
Nghệ sĩ nghiếp ảnh của Hội Văn nghệ Kiên Giang Trương Thạch Vũ dẫn chúng tôi đi thăm phố xá và các di tích danh thắng Hà Tiên. Đường phố ở Hà Tiên rộng rãi, được chăm chút rất cẩn trọng. Phố xá khang trang, buôn bán sầm uất. Không khí bình yên thân thiện thể hiện trong ánh mắt của mỗi người qua đường. 
Chợ Hà Tiên sầm uất. Ba bốn giờ sáng xe cộ đã chở hàng từ khắp các nẻo đường tập kết về chợ. Ấn tượng nhất là những người đạp xe lôi chở khách dọc phố trông từa tựa như xe lôi tôi thấy nhiều ở Bắc Kinh, Trung Quốc.
Chỉ 15 ngàn đồng, bác xe lôi có thể chở bạn đi cả tiếng đồng hồ ngắm phố. Tôi, nhà văn Nguyễn Quang Hà, nhà văn Nguyễn Khắc Phê, nhà nghiên cứu văn học dân gian Triều Nguyên đã đi xe lôi đến thăm Nhà lưu niệm cố vợ chồng thi sĩ Đông Hồ - Mộng Tuyết, cặp uyên ương cùng quê Mỹ Đức, Hà Tiên, cùng nổi danh văn chương thơ phú một thời, vẫn bao năm bám trụ ở quê hương.
Ngôi nhà bày biện lịch lãm do cô cháu bên ngoại quản lý đón khách văn chương trong Nam ngoài Bắc đến thăm hàng ngày. Nhắc đến Đông Hồ -Mộng Tuyết lại nhớ sách “Hà Tiên thập cảnh” ông bà giới thiệu 10 bài thơ Vịnh 10 cảnh đẹp Hà Tiên của Mạc Thiên Tích để giới thiệu với khách du lịch thập phương.
Anh Vũ cho biết, Thập cảnh nổi tiếng trong thơ từ ba trăm năm ấy nay chỉ còn lại bốn năm thắng cảnh như đảo Kim Dự, núi Bình San, Thạch Động, Châu Nham lạc lộ, thôn Lộc Trì ở Mũi Nai, Đông Hồ…Leo mấy chục bậc tam cấp lên Thạch Động mới cảm phục bàn tay ông Tạo khéo tạc nên bao hình thù kỳ bí.
Thạch Động có hai đường “ lên trời”.  Nghệ sĩ nhiếp ảnh Trương Vũ bảo rằng lối lên trời phía Tây có thể nhìn sang nước bạn Cămpuchia…Con đường ven biển Hà Tiên nước xanh, cát trắng dẫn ta đến với những đảo đá với muôn vàn hình thù hấp dẫn.
Trong đó có Hòn Phụ Tử, mà không may  mấy tháng trước hòn Phụ bị đổ do nước biển xâm thực lâu đời. Nhưng không gian vẫn mê hoặc lắm, nên mọi người vẫn tranh nhau chụp ảnh trước Hòn Phụ Tử. Đi một đoạn lại nứt ra một  cái hang, chui vào hóa ra là ngôi chùa trong hang núi gọi là Chùa Hang  thâm u khí lạnh…
Nhưng nói về Hà Tiên là phải  nói về 300 năm Hà Tiên đất Việt và Hội Tao đàn Chiêu anh các lừng danh mấy trăm năm trước. Đến Hà Tiên bạn sẽ bị cuốn hút tâm hồn. Ngày thì  say tìm ngắm, hỏi han, đêm lại mải mê với những trang lịch sử mở cõi cam go của ông cha bao đời để  tạo nên dáng hình đất Việt hôm nay…
Trên đường vào thị xã Hà Tiên, tượng đài Mạc Cửu bằng đá cao 15m đã được dựng xong, một tay tỳ vào đốc kiếm, tay kia cầm cuốn thư văn, mắt nhìn ra biển Đông lộng gió.
Ngắm tượng đài Mạc Cửu, tôi hình dung về Hà Tiên 300 năm trước… Mạc Cửu là người đã lập nên trấn Hà Tiên thuộc Đại Việt vào năm 1708. Và ngày 7/9 năm nay, tỉnh Kiên Giang và nhân dân Hà Tiên sẽ kỷ niệm trọng thể 300 năm Trấn Hà Tiên và